"Su Hayattır, Ama Makinanız İçin Değil"        

Madeni Yağ Sözlüğü

A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O| Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z

AKMA NOKTASI

Yağların akabildiği son sıcaklığı belirleyen testtir. Özellikle stoklama ve ortam çalışma sıcaklığı açısından önemli bir testtir.

AKMA NOKTA DÜŞÜRÜCÜ KATIKLAR

Bu tip katıklar, yağlarda vaks kristalizasyonuna engel olarak akma noktasını düşürürler.

ANİLİN NOKTASI

Anilin noktası, yağların anilin ile berrak bir karışım oluşturduğu sıcaklığı tespit ederek, parafinik, naftanik ve aromatik yapılarını belirleyen test metodudur.

ANTİOKSİDAN KATIKLAR

Yağlarda yaşlanmayı geciktiren katıklardır.

API

Amerikan Petrol Enstitüsü’nün kısaltmasıdır. Dünyada motor yağı performans seviyelerini belirleyen en önemli kuruluşlardan biridir.

TOPLAM ASİT SAYISI

Yağın yapısındaki asidik bileşen miktarının belirlendiği test metodudur.

ASTM

American Society for Testing and Materials ( Amerikan Standartları Birliği) dünyaca kabul edilmiş standart test metotlarını yayınlar.

AŞINMA ÖNLEYİCİ KATIKLAR

Bu tip katıklar, birbirine karşı çalışan iki metal yüzeyi arasında yağlayıcı bir film tabakası oluşturarak aşınmayı önleyen katıklardır.

AŞIRI BASINÇ KATIKLARI

Bu tip katıklar, metal yüzeyi ile reaksiyona girerek yağların ağır yük altında çalışmasını sağlayan katıklardır.

BAKIR KOROZYON TESTİ

Bakır plaka üzerinde renk değişimi tespiti ile yağlayıcının bakır malzemeler üzerindeki korozyonunu belirlemeye yarayan test metodudur.

BAZ YAĞ

Rafineriler tarafından petrolün rafinasyonu ile üretilen, mineral esaslı ve yarı sentetik yağlarda kullanılan, taşıyıcı görevi üstlenen karbon türevleridir.

ÇOK DERECELİ YAĞLAR

Hem yazın hem de kışın kullanılabilen, viskozite endeksi geliştirici katık ihtiva eden motor yağlarıdır.

DAMLAMA NOKTASI

Greslerin eriyip damladığı dereceyi veren testtir.

DETERJAN – DİSPERSAN KATIKLAR

Bu tip katıklar, deterjan dispersan özellikleri dolayısı ile kirlilikleri bünyelerine alıp filtreye taşırlar.

DIN

Deutsche Industrie Norm ( Alman Test Standartları Birliği), Alman test metotlarını yayınlayan ve güncelleyen kurumdur.

DÖRT BİLYA AŞINMA ÇAPI

Bu test metodu ile, birbirine karşı çalışan iki metal yüzeyin (standart bilyeler) üzerinde oluşan aşınma çapı (dolayısı ile yağın aşınma önleme özelliği) ve artan yük altında bilyeler arası kaynama yükü tespit edilir.

EMÜLSİYON

İki karışmayan fazın (su ve yağ), başka kimyasallar aracıyla (emülgatörler) karıştığı heterojen sistemlere verilen isimdir.

HAVA BIRAKMA TESTİ

Yağlarda, bünyelerine giren havayı bırakabilme eğilimini belirleyen testtir.

İŞLENMİŞ PENETRASYON

Greslerde, 60 darbe çalıştırıldıktan sonra gresin 25 °C’ deki kıvamını belirleyen testtir.

KATIK

Bazyağ ile beraber harmanlandığında, bazyağa aşınma önleme, akma noktası düşürme, oksidasyonu engelleme, köpürme eğilimini azaltma gibi özellikler sağlayan maddelere verilen genel isimdir.

KİNEMATİK VİSKOZİTE

Yağların akmaya gösterdiği direncin, yani akışkanlığının tayin edildiği testtir. Endüstriyel uygulamalar için 40 °C’de, otomotiv sektöründeki uygulamalar için 100 °C’de ölçülür, birimi mm²/s veya cSt dir..

 

KOROZYON ÖNLEYİCİ KATIKLAR

Bu tip katıklar, metal ile havadaki oksijen arasına bir koruyucu film oluşturarak paslanmayı önlerler.

KOROZYON TESTİ ASTM (D-665)

Yağların, sulu ortamda korozyon dayanımını belirler.

KÖPÜK ÖNLEYİCİ KATIKLAR

Bu tip katıklar köpük oluşumunu minimize ederler.

MSDS

Material Safety Data Sheet (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu), ürünlerin kullanımı sırasında gerekli güvenlik, çevre ve sağlık ile ilgili bilgileri içeren dokümandır. Her ürünün malzeme güvenlik bilgi formu, kullanımından evvel okunmalıdır.

NAS

"National Aerospace Standard" olarak geçen, yağlarda bulunan mikron boyundaki partikül dağılımını belirleyen test metodudur.

OEM

Orijinal ekipman üreticisi anlamına gelen kısaltmadır. Bir çok ürünümüz OEM onayına sahiptir.

PARLAMA NOKTASI TAYİNİ

Yağların, parlama ve yanma noktalarını belirleyen testtir. Bu değerler, çalışma güvenliği açısından önemlidir.

PARTİKÜL DAĞILIMI

Yağların içinde bulunan mikron bazındaki partiküllerin dağılımını belirleyen test metodudur.

SAE

Society of Automotive Engineers ( Otomotiv Mühendisleri Birliği) olarak geçen, motor ve şanzıman yağı viskozite sınıflandırmalarını belirleyen kuruluştur.

SUDAN AYRILMA TESTİ

Yağların sudan ayrılabilme özelliklerini belirleyen testtir. Sudan ayrılmış yağ miktarı, su miktarı ve emülsiyon miktarı olarak ölçülür.

TEK DERECELİ YAĞLAR

Yazın ve kışın farklı viskozite sınıflarında kullanılan, viskozite endeksi geliştirici katıklar ihtiva etmeyen motor yağlarıdır.

TOPLAM BAZ SAYISI

Özellikle Motor yağlarında, yanma sırasında ortaya çıkan asidik ürünleri nötralize etme gücünü belirten değerdir.

TOST OKSİDASYON TESTİ

Yağların oksidasyon dayanımını yani kullanım ömrünü belirleyen testtir.

VİSKOZİTE ENDEKSİ

Yağların viskozite değerlerinin sıcaklık ile değişimini belirleyen bir değerdir. Viskozite endeksi yükseldikçe, sıcaklık artışı ile viskozite daha az düşer, dolayısı ile özellikle hidrolik sistemlerde kaçakların ve güç kaybının minimumda olması sağlanır.

VİSKOZİTE ENDEKSİ GELİŞTİRİCİ KATIKLAR

Artan ısı karşısında yağın incelmesini azaltan, yani viskozite endeksini yükselten polimerik katıklardır.

A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O| Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z

A.A.M.A
(American Automobile Manufacturers Association) Amerikan Otomobil Üreticileri Birliği

A.C.E.A
(Association of European Automotive Manufacturers) Avrupa Otomotiv Üreticileri Birliği

A.C.S
(American Chemical Society) Amerikan Kimyasal Üreticileri Birliği

ADHEZYON Bir maddenin diğer bir maddeyi çekme kuvvetidir.

AFNOR
(Association Français de Normalisation) Fransız Standartları Birliği

A.G.M.A.
(American Gear Manufacturers' Association) Amerikan Dişli Üreticileri Birliği

AKMA NOKTASI
Belirli şartlarda yağda kalınlaşmanın görüldüğü sıcaklık akma noktası olarak tanımlanır.

ALKALİ
Madeni yağdaki alkali maddeler asidi nötralize ederek asidik ve korozif aşınmayı önleyen bazik özellikte maddelerdir.

ANİLİN NOKTASI
Eşit hacimde anilin ile bazyağ ya da yakıtın tam karışım oluşturabildiği en düşük sıcaklıktır.

API
(American Petroleum Institute) Amerikan Petrol Enstitüsü

ASTM
(American Society for Testing Materials) Amerikan Malzeme Test Birliği

AŞINMA ÖNLEYİCİ KATIKLAR
Aşınmayı önleyerek servis ömrünü uzatan katıklardır.

B

BIA
(Boating Industry Association) Bot Endüstrisi Birliği

BSI
(British Standards Institution) İngiliz Standartları Birliği

C

CEC
(Coordinating European Council) Avrupa Koordinasyon Konseyi

CMA
(Chemical Manufacturers Association) Kimyasal Üreticileri Birliği

COP
(Code of Practice) Pratik Kodlama

CRC
(Coordinating Research Council) Araştırma Koordinasyonu Konseyi


D

DIN
(Deutsche Industrie Normen) Alman Endüstriyel Standartları

DONMA NOKTASI DÜŞÜRÜCÜ
Madeni yağın düşük sıcaklık etkisiyle akıcılığını kaybetmemesi için klorlanmış mum ile fenllerin biraraya getirilmesinden elde edilen yüksek molekül ağırlıklı metakrilat polimerlerdir.

DETERJAN KATIKLARI
Yüksek sıcaklıkta çalısan makinelerde oluşan birikintileri azaltan veya oluşumuna engel olan bazik tuzlardır.

DİSPERSAN KATIKLAR
İlave edildikleri madeni yağ içinde düşük sıcaklık çalışma şartlarında tortu teşekkülünü önleyen veya geciktiren metal içermeyen külsüz katıklardır.

E

EOLCS
(Engine Oil Licensing and Certification System) Motor Yapları Lisans ve Belgeleme Sistemi

EMA
(Engine Manufacturers Association) Motor Üreticileri Birliği

EMÜLSİYON KATIKLARI
Makinelere sızan suyu kendi bünyesi içinde tutup paslanmaya engel olan maddelerdir.

EP AŞIRI BASINÇ KATIKLARI
Relatif hareket eden yüzeylerde metalin metale temasını önlemek amacıyla yağlara ilave edilen, film mukavemetini ve yük taşıma kapasitesini arttıran katıklardır.

G

GRES
Bir akışkan yağlayıcı ile kalınlaştırıcının karışımından meydana gelen, kıvamı katıdan yarı akışkana kadar değişen bir maddedir.

H

HDDEO
(Heavy Duty Diesel Engine Oil) Ağır Hizmet Dizel Motor Yağları

HİDRODİNAMİK YAĞLAMA
Metal elemanlar arasındaki madeni yağ filminin kalınlığı 6000 Angstrom'dan fazla ise bu tip yağlamaya hidrodinamik yağlama (kalın film yağlaması) denir.

HİDROSTATİK YAĞLAMA
Yağ filminin kalınlığı 6000 Angstrom'dan az ise bu tip yağlamaya hidrostatik yağlama (ince film yağlaması) denir.

I

ILSAC
(International Lubricant Standardization & Approval Com.) Uluslararası Madeniyağ Standardizasyon ve Onay Kom.

ISO
(International Organization for Standardization) Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu

İ

İŞLENMİŞ PENETRASYON
Gresler kıvam ölçümü sırasında bir miktar işlenirler. Bu nedenle gresler standart bir gres işleyicisinde belirli bir miktar dövülüp işlendikten sonra kıvam yani penetrasyon değerleri ölçülür. Bu ölçülen değere İşlenmiş Penetrasyon Değeri adı verilir.

J

JAMA
(Japan Automobile Manufacturers Association) Japon Otomobil Üreticileri Birliği

JASO
(Japan Automobile Standards Organization) Japon Endüstriyel Standartları

JIS
(Japanese Industrial Standards) Japon Endüstriyel Standartları

JSAE
(Society of Automotive Engineers, Japan) Japon Otomotiv Mühendisleri Birliği

K

KANAMA (BLEEDING)
Stoklama sırasında gresin yağ bileşeninin ayrılması olayıdır.

KALINLAŞTIRICILAR
Yağı grese dönüştüren ve gresin pek çok önemli özellik ve performans karakteristiklerini kontrol altında tutan maddelerdir.

KATIK
Başlangıçta madeni yağda bulunmayan veya belli bir miktarda bulunan, yağlara istenen bazı özellikleri kazandırmak, mevcut özelliklerini geliştirmek, istenmeyen bazı özelliklerini minimuma indirmek veya yok etmek amacıyla ilave edilen maddelere "katık" denir.

KATIK STABİLİTESİ
Katıkların kullanım ve depolama esnasında performanslarını koruyabilme yeteneğidir.

KAVITASYON
Hareket halinde yağın kaplaması gereken yüzeyi geçici olarak kaplayamaması olayının sebebiyet verdiği durumlardır.

KİNEMATİK VİSKOZİTE
Görünür viskozitenin yoğunluğa bölümü kinematik viskoziteyi verir. Birimi stoke'dir.

KOHEZYON
Bir maddeyi teşkil eden parçacıkları bir arada tutan kuvvettir.

KOROZYON ÖNLEYİCİLER
Yatak alaşımlarını ve metal yüzeylerini, motorun demir ihtiva etmeyen parçalarını yüzeylerde film oluşturarak yağlardaki asidik artıkların kimyasal etkisinden koruyan katıklardır.

KÖPÜK ÖNLEYİCİLER
Yağın havadan kolayca ayrılması ve köpürmemesi için kullanılan katıklardır.

M

MADENİ YAĞ
Genel olarak, iki katı cismi birbirinden ayırmak ve sürtünme gücünü minimuma indirerek kolay hareket etmesini sağlamak için kullanılan maddelere denir.

METAL PASSIVATÖRLER
Metalin hava, yağ ve diğer maddelerle kimyasal reaksiyona girmemesi için madeni yağa ilave edilen katıklardır.

MSDS
(Material Safety Data Sheets) Malzeme Güvenlik Bilgi Formları

MUTLAK VİSKOZİTE
Akışkanın akmaya karşı gösterdiği direnç olarak tanımlanır. Kayma geriliminin kayma oranına bölümü mutlak viskoziteyi verir. Birimi poise'dir.

MVMA
(Motor Vehicle Manufacturers Association) Motorlu Taşıt Üreticileri Birliği

N

NALSAS
(North American Lubricant Standard. & Approval Sys.) Kuzey Amerikan Madeniyağ Stand. ve Onaylama Sis.

NLGI
(National Lubricating Grease Institute) Milli Yağlama Gresi Enstitüsü gresleri işlenmiş penetrasyon değerlerine göre sınıflandırır.

NMMA
(National Marine Manufacturers Association) Milli Deniz Taşıtları Üreticileri Birliği

NVMA
(National Vehicle Manufacturers Association) Milli Taşıt Üreticileri Birliği

O

OEM
(Original Equipment Manufacturers) Orijinal Ekipman Üreticileri Birliği

OKSİDASYON ÖNLEYİCİLER
Yağlayıcının oksidasyonunu önleyerek ve metal kısımlar üzerinde tortu birikimini azaltarak makina ve yağın ömrünü uzatan katıklardır.

OLEIK ASIT
Madeni yağa %1 oranında ilave edilen ve orta basınç EP katığı gibi kullanılan organik bir asittir.


P

PAS ÖNLEYİCİ KATIK
Makine içine sızan rutubet ve suyun pas yapmasını önlemek amacıyla madeni yağa eklenen polar organik bileşiklerdir.

PPD
Akma noktası düşürücü katıklar, madeni yağın akma noktasını düşürerek düşük sıcaklıklarda katılaşmasını önleyen polimerik maddelerdir.


S

SAE
(Society of Automotive Engineers) Otomotiv Mühendisleri Birliği

SIKIŞTIRILMIŞ HAVA
Atmosferik basınçtan daha büyük basınçtaki havadır.

SÜRTÜNME
Hareket halinde olan veya hareket ettirilmek istenen bir cismin hareket yönünün aksi yönünde gelişme gösteren bir kuvvettir.

T

TBN
Toplam Baz Numarası madeni yağdaki alkali madde miktarını belirtir. Birimi mgKOH/g'dir. Motorin kükürt içerdiğinden dizel motor yağlarının TBN değeri önem taşır.

V

VII
Viskozite indeks geliştirici katıklar, ısı değişiminin yağ viskozitesi üzerindeki etkisini azaltan, yağda eriyebilen organik polimerlerdir.

Y

YAPIŞKANLIK VERİCİ KATIK
Yağların yataklardan damlamaması ve damlalar sıçratmaması için, yağın fazla kohezyon göstermesini ve lifli yapıda olmasını sağlayan sabun bileşikleridir.